CE İŞARETİNİN USULSÜZ KULLANIMINA İLİŞKİN ÖNEMLİ BİLGİLENDİRME
CE işareti ürünün sağlık, güvenlik, çevre ve tüketici koruma gerekliliklerini karşıladığını ifade eden bir markalamadır. CE işareti taşıyan bir ürünün AB asgari güvenlik şartlarına uygun olduğunu kullanımı esnasında İnsana, Hayvana ve Doğaya zarar vermeyeceğinin bir nevi garanti altına alınması anlamına gelir.
CE işaretini ürüne uygulamanın bazı şart ve prosedürleri vardır. İlgili ürünün hangi AB direktifine girdiği tespit edilmeli, tespitin ardından ürüne uygulanması gereken harmonize standartlar belirlenmelidir. Belirlenen standartlara uygunluk test ve analizler ile kanıtlanmalı, direktifte seçilen uygunluk değerlendirme yöntemi uygulanmalıdır.
AB Ürün Güvenliği kapsamına giren ürünlerin yurt içinde piyasaya sürülebilmesi için CE İşaretleme zorunlu olup, CE İşaretlemesi yapmayan üretici ve dağıtıcılar 4703 sayılı "Ürünlerin Piyasa Gözetimi ve Denetimi Hakkında Kanun" ve 7223 sayılı "Ürün Güvenliği ve Teknik Düzenlemeler Kanunu" kapsamında cezalandırılır.
CE İşaretleme Zorunluluğu olan ürünler:
Elektrik ve Elektronik Ürünler: Düşük Voltaj Direktifi (LVD), Elektromanyetik Uyumluluk (EMC) Direktifi kapsamında yer alan ürünler.
Makinalar: Makine Direktifi' ne tabi olan makineler ve ekipmanlar.
Oyuncaklar: Oyuncak Güvenliği Direktifi' ne uygun oyuncaklar.
Baskı ve Ambalaj Malzemeleri: Gıda ile temas eden malzemeler için belirli güvenlik standartları.
İnşaat Ürünleri: İnşaat Ürünleri Yönetmeliği'ne uygun ürünler.
Kişisel Koruyucu Ekipmanlar: Kişisel koruma gereksinimlerini karşılayan ürünler.
Basınçlı Ekipmanlar: Basınçlı Ekipmanlar Yönetmeliği kapsamında.
Gaz Yakan Cihazlar: Gaz Yakan Cihazlar Yönetmeliği’ne uygun olan ürünler.
Medikal Cihazlar: Medikal Cihazlar Yönetmeliği'ne tabi cihazlar.
Asansörler: Asansör Güvenliği Yönetmeliği'ne uygun asansörler.
Uygunsuz CE işaretlemesi nedir?
CE işareti taşıması için gerekli şartları karşılamayan ürünlerin uygunsuz yöntemler ile CE işareti ile markalanmasına uygunsuz işaretleme denir.
CE işaretinin uygunsuz kullanımına ilişkin örnekler şunlardır;
Uygunluk Beyanı ve Belge Olmadan Kullanım: ürün için direktif ve standartların belirlendiği, üretici veya ithalatçı tarafından onaylandığı bir uygunluk beyanının olmaması.
Sahte Uygunluk Beyanı veya Sahte Belge: Ürün, gerekli testler yapılmadan girmiş olduğu direktifte ve standartta uygun olduğunun beyan edilerek CE işareti ile etiketlenmesi.
Yürürlükten kaldırılmış standartlarla belgelendirme: Standartlar belli sürelerde revizyon görerek yenilenir eski revizyonlar yürürlükten kaldırılır. Test standardının yürürlükten kaldırılmış olması ürün belge ve beyanını boşa düşürecektir. Güncel olmayan standarda göre CE işaretlemesi.
Yanıltıcı İşaretleme: Ürün, Avrupa Birliği düzenlemelerini karşılamadığı halde, tüketiciyi yanıltmak amacıyla CE işaretlenmesi.
Yanlış Kategorilendirme : Belirli bir ürün, doğru sınıflandırmaya tabi olmadan veya gerekli belgelendirme süreçlerinden geçmeden CE işareti ile piyasaya sürülmesi.
Bu gibi usulsüz CE işaretlemeleri tüketici güvenliğini tehlikeye attığı gibi, AB Yönetmeliklerine de aykırıdır.
Uygunsuz CE işaretlemeleri nasıl saptanmaktadır?
CE işareti taşıyan ürünlerin kategorilerine göre kapsamına giren bakanlık tarafından denetlenmektedir. Örneğin Tüketici ürünlerinin CE uygunluğunu Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı denetlerken Tıbbi cihazların CE uygunluğunu Sağlık Bakanlığı Denetlemektedir.
Tüketici ürünlerinde Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından PGD( Piyasa Gözetim ve Denetim Müdürlüğü) satışa sürülen ürünlerin örnek numunelerini piyasadan toplayarak gerekli kontrol ve testlerini gerçekleştirmektedir. Uygunsuz çıkan ürünler için cezai yaptırımlar uygulanmaktadır.
İthalat vasıtası ile ülkemize giren ve ihracatla ülkemizden çıkan ürünlerin uygunluğu da Ticaret Bakanlığı bünyesinde Gümrükler Genel Müdürlüğü ve TSE ortak organizasyonu ile denetlenmektedir.
Ülkemizde en çok uygunsuzluğun yaşandığı nokta ihracattır. İhracatta gerekli şartları sağladığı belgelenmeden Uygunluk Beyanı hazırlanarak gönderimi yapılan ürünler için bakanlık üreticilerden CE İşaretleme için gerekli dayanakları talep etmekte, uygunluğu kanıtlayamayan üreticilere cezai yaptırım uygulamaktadır.
CE İşareti veya Belgesinin Uygunsuz Kullanımının Cezası Nedir?
İdari Para Cezaları: Uygunsuz kullanım durumunda, ilgili bakanlıklar tarafından yüksek rakamlı idari para cezaları uygulanmaktadır. Bu cezalar, ürünün türüne ve uygunsuzluğun ciddiyetine ve uygunsuzluğun tekrarına göre değişiklik gösterir.
Ürünlerin Piyasadan Toplatılması: Uygunsuz CE işareti taşıyan ürünler, piyasadan toplatılır. Bu durum, satışların durdurulması ve ürünün geri toplatılarak kamuoyuna duyurulması anlamına gelir.
Hukuki Sorumluluk: Sahte CE belgesi kullanımı veya dayanaksız uygunluk beyanı kullanımı, sahte belge kullanmak fiillerini içermekte olup, Türk Ceza Kanunu'nun 204. maddesi kapsamında suçtur. Bu maddeye göre, sahte belge düzenleme veya kullanma suçunun cezası, genellikle 6 aydan 3 yıla kadar hapis cezası veya para cezası ile sonuçlanabilir.
Uygunsuz işaretlenmiş bir ürünün iş kazası, elektrik çarpması vb. şekilde insan sağlığına zarar verdiği hatta ölümlere sebep olduğu daha önce yaşanmış birçok örnek vardır. Bu tür bir olay ile karşılaşılması durumunda uygulanacak cezalar çok daha ağır olmaktadır.
Diğer Ülke Gümrüklerinde Yaptırım: Uygunsuz işaretlenen ürünler için ilgili ülke test raporu ve teknik dosya isteyebilir. Talep edilen yeterlilik kanıtlarının ürünün ülkeye gönderilmek üzere yüklenmesinden önceki bir tarihte olması zorunludur. Ülke gümrüğü ikna olmadığı durumlarda ürünleri imha veya geri gönderim hakkı bulunmakta olup, göndericileri kara listeye alarak ihracat yasaklısı ilan edebilmektedirler.
CE Belgesi, CE Sertifikası, CE Belgelendirme, Makine CE belgesi,